5 signalen dat je filter drier "vervroegd met pensioen" gaat: wacht niet tot de compressor kapot is

Na jaren in de koeltechniek te hebben gewerkt, is er één soort telefoontje waar ik het meest bang voor ben: "Meneer, de machine koelt alweer niet."

Bij aankomst blijkt de compressor al doorgebrand. Bij het openen van het systeem blijkt de filterdroger allang verstopt of zelfs volledig uitgewerkt.

Bij zo'n klus is de compressor voor niets vervangen en vindt de klant ook nog dat je te langzaam repareert.

01 Een blikje ter grootte van een handpalm regelt het vuilste werk in het systeem

Koelmiddel stroomt door de leidingen en neemt niet alleen koude mee, maar ook drie soorten vuil: water, onzuiverheden en zuur. De filterdroger regelt deze drie.

De moleculaire zeef binnenin absorbeert water, het filtergaas houdt onzuiverheden tegen en ook zuur wordt ermee afgevoerd. Zelf koelt hij niet, maar zonder hem is de compressor de eerste die het moet ontgelden.

Hij zit meestal tussen de condensor en het expansieventiel. Draai hem bij montage niet verkeerd om en sluit in- en uitlaat niet verwisseld aan; deze kleine details zijn de voorwaarde om later minder problemen te hebben.

02 Signaal één: inlaat warm, uitlaat koel

Om te beoordelen of hij verstopt is, is er een simpele methode: voel een half uur na het starten met de hand.

Zijn de in- en uitlaattemperatuur ongeveer gelijk, dan is alles normaal. Is de inlaat gloeiend heet en de uitlaat koel, dan geldt: hoe groter het temperatuurverschil, hoe ernstiger de verstopping; het koelmiddel kan er niet doorheen, alsof de keel wordt dichtgeknepen.

Voel met de rug van de vingers, dat is gevoeliger dan met de vingertoppen. Het nauwkeurigst is een half uur na het starten; vlak na het opstarten is een groot temperatuurverschil normaal, dus oordeel niet verkeerd.

Kijk na het voelen ook even naar het oppervlak van het blikje: bij condensvorming of zelfs rijpvorming niet aarzelen, direct vervangen.

03 Signaal twee: de compressor wordt "zenuwachtig"

Bij ernstige verstopping loopt de hoge druk niet op en de lage druk niet af; de compressor werkt tegen de weerstand in, met als gevolg frequent in- en uitschakelen en het regelmatig afslaan van de beveiliging.

Dit probleem is het meest verraderlijk. Veel monteurs vervangen bij het afslaan direct de compressor, maar de nieuwe machine slaat nog steeds af omdat de filterdroger nog verstopt is; het probleem is helemaal niet verholpen.

Onthoud één harde regel: zodra de compressor wordt aangeraakt, vervang eerst de filterdroger mee en praat daarna verder.

04 Signaal drie: het vloeistofkijkglaasje ziet er niet goed uit

Of er veel water in het systeem zit, zie je het duidelijkst aan het vloeistofkijkglaasje. Is het beslagen of zitten er zoveel bellen in dat het lijkt te koken, vul dan niet meteen koelmiddel bij; hoogstwaarschijnlijk is de filterdroger verzadigd en circuleert het water door het systeem.

05 Signaal vier: terugkerende ijsverstopping

IJsverstopping betekent dat water bij het expansieventiel bevriest. Vandaag doorgeblazen, over een paar dagen weer verstopt; vecht niet met het expansieventiel, vervang eerst de filterdroger.

Vocht wordt niet vastgehouden, alleen ijsverstopping verholpen — hetzelfde principe als een tafel afvegen zonder de kraan dicht te draaien.

06 Signaal vijf: bij seizoenswisseling doet de installatie moeilijk bij het opstarten

Elk voorjaar en elke winter zijn er weer units die bij het opstarten niet goed functioneren: geen koeling, veel lawaai, frequente beveiligingen.

Simpel gezegd: tijdens de stilstand van die maanden tasten achtergebleven vocht en onzuiverheden in het systeem continu aan. Zodra de installatie draait, komt alles aan het licht. Een filter drier vervangen is dan de goedkoopste keuring.

07 Hoe vaak moet je hem eigenlijk vervangen

Er is geen absoluut antwoord, maar er zijn een paar harde regels:

• Na een grote revisie of vervanging van de compressor: verplicht vervangen;
• Als er water of onzuiverheden in het systeem zijn gekomen: verplicht vervangen;
• Bij normaal draaiende units: elke twee tot drie jaar controleren, wees er niet te zuinig mee;
• Bij twijfel: voel het temperatuurverschil, bij afwijking eerst dit onderdeel controleren.

Nog een punt dat makkelijk over het hoofd wordt gezien: als het systeem is bijgevuld met koelmiddel of de leidingen zijn aangepast, vervang hem dan ook meteen. Die ene besparing kan je later tienvoudig kosten.

Nog één opmerking: bezuinig niet en koop geen producten van onduidelijke herkomst. Hoeveel moleculaire zeef erin zit en welk type, maakt verschil; verkeerd gebruikt leveren ze net zo goed minder resultaat.

Een filter drier kost een paar tientjes, een compressor een paar duizend. Wat voordeliger is, hoef ik zeker niet uit te rekenen.

In deze branche dragen kleine onderdelen maar al te vaak de schuld van grote problemen. Heb jij zo'n geval meegemaakt? Neem contact met ons op om ervaringen uit te wisselen, zodat iedereen ervan leert.