Kỷ nguyên môi chất lạnh mới R32, R290: chọn phụ kiện lạnh, đừng dùng cách cũ

Chuyện R22 ngừng lưu hành đã được nhắc nhiều năm, giờ thực sự đã đến. R410A cũng đang lùi dần, R32, R290 bắt đầu nắm vai trò chính.

Các nhà máy lắp ráp tổng thể, nhà thầu công trình mà chúng tôi tiếp xúc, không ít người vẫn chọn phụ tùng theo kinh nghiệm cũ, lắp vào là phát sinh vấn đề.

Môi chất lạnh mới không chỉ đơn giản là thay một loại môi chất, nó thử thách phụ tùng trên mọi phương diện.

01 Tại sao buộc phải thay

Nói thẳng ra là vì môi trường. R22 phá hủy tầng ôzôn, Nghị định thư Montreal đã sớm ấn định lộ trình loại bỏ. R410A không phá hủy tầng ôzôn nhưng hiệu ứng nhà kính cao.

Hiệu ứng nhà kính của R32 khoảng một phần ba so với R410A, R290 (propan) gần như bằng không, lại còn là môi chất tự nhiên.

Chính sách siết chặt từng bước, thay thế chỉ là vấn đề sớm muộn. Ai nắm vững logic chọn phụ tùng cho môi chất lạnh mới trước, người đó giành được đơn hàng vòng tiếp theo.

Thay đổi phía thị trường thực ra đã rất rõ ràng: các dòng máy môi chất lạnh mới lên kệ hàng loạt, phụ tùng sửa chữa cho máy cũ cũng đang chuyển đổi dần. Lúc này mà vẫn đặt hàng theo danh mục cũ, rất dễ nhận về một lô hàng không lắp được.

02 Áp suất đã khác, chịu áp phải theo kịp

Áp suất làm việc của R32 cao rõ rệt so với R22. Chọn bộ lọc sấy, bình chứa lỏng, bộ tách khí-lỏng, không thể chỉ xem đầu nối có đúng không, kích thước có vừa không, mà áp suất làm việc định mức, áp suất nổ đều phải khớp.

Dùng phụ tùng áp suất thấp thời R22 cho hệ thống R32 chẳng khác nào gài mìn.

Nhắc một câu: đừng chỉ xem con số trên nhãn máy, phải tính đỉnh áp suất phía cao áp của hệ thống, để đủ dư lượng.

Ví dụ trực quan: cùng một tổ máy, số đọc đồng hồ cao áp của hệ thống R22 và hệ thống R32 có thể chênh nhau một khoảng. Cấp áp suất ghi trên phụ tùng tốt nhất nên cao hơn áp suất thực tế của hệ thống một bậc, đừng dùng sát vạch.

03 Vật liệu phải "hợp nhau"

Môi chất lạnh mới đi với dầu lạnh POE, không giống dầu khoáng dùng cho hệ thống cũ. Chất hút ẩm trong bộ lọc sấy, vòng đệm, chi tiết cao su đều phải xác minh lại xem có tương thích với môi chất lạnh mới, dầu lạnh mới không.

Không tương thích thì sao? Vật liệu trương nở, niêm phong mất hiệu lực, hệ thống rò rỉ dần.

Cái bẫy này chúng tôi gặp nhiều rồi: bộ lọc kiểu cũ lắp thẳng vào hệ thống R32, chạy vài tháng mối nối rỉ dầu, cả máy phải sửa lại.

04 R290 dễ cháy, độ sạch là điểm then chốt

R290 là môi chất dễ cháy, hệ thống dù chỉ rò rỉ một chút cũng là mối nguy an toàn.

Vì vậy trong hệ thống không được có chút hơi ẩm, tạp chất, axit nào, bất kỳ thứ bẩn nào cũng có thể đẩy nhanh hình thành điểm rò rỉ.

Nói thật lòng: trong kỷ nguyên môi chất lạnh mới, bộ lọc sấy không phải tùy chọn lắp mà là bắt buộc lắp. Với nhà thầu công trình, bảo vệ nitơ khi hàn, hút chân không triệt để, kiểm tra rò rỉ nghiêm ngặt, không công đoạn nào được bỏ. Cái giá của việc làm tắt có thể là trách nhiệm an toàn.

Đây cũng là lý do vì sao tiêu chuẩn kiểm tra của các nhà máy sản xuất máy nguyên chiếc dùng môi chất lạnh mới ngày càng nghiêm ngặt, kiểm tra rò rỉ khi xuất xưởng, kiểm soát độ ẩm, đều được thực hiện theo tiêu chuẩn cao hơn hệ thống cũ.

05 Đổi sang môi chất lạnh mới, đối chiếu danh sách này để kiểm tra

Trước khi làm dự án môi chất lạnh mới, hãy rà soát qua năm điều này:

• Áp suất định mức của phụ kiện có bao phủ điều kiện làm việc mới không;
• Chất hút ẩm có tương thích với môi chất lạnh mới và dầu lạnh mới không;
• Yêu cầu về độ sạch của hệ thống đã tăng lên, thông số bộ lọc có đủ không;
• Vật liệu làm kín đã được kiểm chứng tương thích chưa;
• Máy nguyên chiếc đã được kiểm tra rò rỉ ở cấp hệ thống chưa.

Nếu không chắc chắn, hãy gửi thông số điều kiện làm việc cho nhà cung cấp để đối chiếu. Việc chọn loại này, lệch một con số, phía sau là cả một cỗ máy.

Đối với bộ phận thu mua, cách đơn giản nhất là hỏi một câu: Bộ phụ kiện này được thiết kế theo môi chất lạnh nào, điều kiện làm việc nào? Nhà cung cấp nào không trả lời được, hãy đổi nhà khác mà hỏi.

Mấy điều này trông có vẻ nhiều, nhưng thực ra đều là phần mở rộng của việc chọn loại cho hệ thống cũ, chỉ là yêu cầu nghiêm ngặt hơn, đừng ngại phiền.